Stary Cmentarz Tarnowski  
   
Historia
Juliusz Balicki
Balicki Juliusz (1890-1963) polonista, pedagog, krytyk publicysta. Autor wielu rozpraw i artykułów z zakresu metodyki nauczania języka polskiego. Kw. III.
 
ks. Jan Bochenek
Bochenek Jan (1893-1976) wybitny kapłan, dr filozofii, proboszcz katedralny w l. 1936-1976. Autor m.in. książki-pamiętnika z okresu okupacji pt. "Na posterunku". Ze względu na nieprzejednaną postawę wobec władz komunistycznych nazwany "sumieniem diecezji". W jego pogrzebie wziął udział m.in. metropolita krakowski Karol kard. Wojtyła. Kw. XXI.
 
Władysław Brach
Brach Władysław (1869-1941) kupiec, właściciel znanej drogerii w Tarnowie. Zwany tarnowski Rockefellerem. Jego bankructwo w 1932 r. odbiło się szerokim echem także poza Tarnowem. Kw. III.
 
ks. Józef Chrząsz
Chrząszcz Józef (1884-1935) ksiądz, wybitny katecheta. Założyciel Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego, im. Św. Kingi w Tarnowie. Kw. III.
 
Maria Ciołkoszowa
Ciołkoszowa Maria (1882-1948) matka Adama Ciołkosza przywódcy PPS na emigracji. Pas II.
 
Stanisława Czernecka
Czernecka Stanisława (1898-1968) nauczycielka. Udział w wojnie z Rosją bolszewicką i w obronie Lwowa. W czasach stalinowskich niezłomna dyrektorka II Liceum im. Św. Kingi, co przepłaciła usunięciem z zawodu. W czasie okupacji organizował tajne nauczanie w Tarnowie. Kw XI.
 
Józef Dutkiewicz
Dutkiewicz Józef (1903-1968) artysta malarz, konserwator, historyk sztuki. Pierwszy dyrektor Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Profesor na ASP w Krakowie. Konserwator zabytków sztuki w województwie krakowskim. Kw. XVI.
 
Emilia Dybowska
Dybowska Emilia (1842-1909) powstaniec styczniowy, nauczycielka, działaczka społeczna, zasłużona na polu krzewienia czytelnictwa na wsi galicyjskiej. Przyjaźniła się m.in. z M. Konopnicką, G. Zapolską, E. Orzeszkową. Szwagierka znanego odkrywcy i podróżnika Benedykta Dybowskiego. Kw. I.
 
Tadeusz Fiedler
Fiedler Tadeusz (1858-1933) rektor Politechniki Lwowskiej, wybitny profesor mechaniki i teorii maszyn. Dziadek pisarz Pawła Huelle. Kw. X.
 
Wojciech Grabczyński
Grabczyński Wojciech (1811-1879) adwokat, dr praw. Jeden z założycieli tarnowskiej Kasy Oszczędności (1861 r.). W tym samym grobie Jan Grabczyński (1908-1999) dr medycyny, chirurg, więzień Auschwitz, lekarz obozowy, jego sylwetkę nakreśliła w "Medalionach" Zofia Nałkowska. Kw. XVII.
 
Maksymilian Graowski
Grabowski Maksymilian (1826-1889) prawnik, syn znanego księgarza krakowskiego Ambrożego. Wiceburmistrz Tarnowa, działacz społeczny, jeden z założycieli Towarzystwa Muzycznego w Tarnowie. Kw.  IV.
 
Franciszek Habura
Habura Franciszek (1843-1921) powstaniec styczniowy, pedagog, inspektor szkolny, filolog klasyczny, autor wielu inicjatyw patriotycznych i kulturalnych na gruncie miasta. W I Gimnazjum im. K. Brodzińskiego w Tarnowie nazywany "srogim mistrzem". Wybitny tłumacz klasyków rzymskich. Kw. V.
 
Franciszek Herzig
Herzig Franciszek (1854-1924) wieloletni sekretarz magistratu galicyjskiego Tarnowa. Historyk amator, autor "Dziejów miasta Tarnowa". Kw. I.
 
Kazimierz Jakubowski
Jakubowski Kazimierz (1861-1942) prawnik, znany podróżnik, działacz społeczny, założyciel muzeum w Tarnowie, główny inicjator sprowadzenia w 1929 r. prochów gen. Józefa Bema do Tarnowa. Kw. XVII.
 
Florian Janowski
Janowski Florian (1725-1801) arcyopat tyniecki, pierwszy nominowany biskup diecezji tarnowskiej w l. 1786-1801. Jego nagrobek jest jednym z najcenniejszych przykładów sztuki nagrobnej  na tarnowski cmentarzu i jednym z najstarszych zachowanym do dziś. Kw. XVII.
 
Karol Kaczkowski
Kaczkowski Karol (1882-1884) prawnik, powstaniec z 1846 i 1863 r. Marszałek Rady Powiatowej w Tarnowie, działacz społeczny, Położył wielkie zasługi w rozwoju Tarnowa końca XIX w. Kw. I.
 
Karol Kotarski
Kotarski Karol (1800-1946) właściciel Olesna k. Dąbrowy Tarnowskiej, ze względu na swoje podejście do poddanych zwany "królem chłopków". Najgłośniejsza ofiara rabacji tarnowskiej. Zginał okrutnie zamordowany przez chłopów 19 lutego 1846.  Kw. V (powstańcza)
 
Celestyn Kulka
Kulka Piotr Celestyn (1857-1911) kamieniarz artysta. Autor wielu cennych nagrobków na Starym Cmentarzu. Budowniczy fontanny w parku Strzeleckim w Tarnowie. Kw. XVII.
 
Jan Leniek
Leniek Jan (1857-1920) pedagog, historyk, twórca i pierwszy dyrektor II Gimnazjum im. Hetmana Jana Tarnowskiego. Autor wielu cennych prac historycznych, w tym "Dziejów miasta Tarnowa" (1910). Kw. XX.
 
  Łazarski Franciszek Bolesław (1865-1915) profesor w Seminarium Nauczycielskim w Tarnowie. Matematyk, filozof, artysta fotografik, słowianofil. Niesłusznie oskarżony przez Austriaków o sprzyjanie Rosjanom podczas okupacji miasta w 1914/1915. Stracony w 1915 i następnie zrehabilitowany.
 
Ignacy Jan Łobos
Łobos Ignacy Józef (1827-1900) biskup tarnowski w l. 1885-1900). Przeciwnik rodzącego się ruchu ludowego mi socjalistycznego. W wieloletnim konflikcie z W. Witosem. Kw. XVII.
 
Paweł Musiał
Musiał Paweł (1860-1915) artysta kamieniarz, autor wielu cennych nagrobków na Starym Cmentarzu w Tarnowie. Skazany przez Austriaków na śmierć za rzekome sprzyjanie Rosjanom w czasie okupacji miasta w 1914/1915. Po śmierci natychmiast zrehabilitowany. Kw. XXI.
 
Karol Netzer
Netzer Karol (1811-1894) austriacki generał major z przydomkiem de Sithal Kw. II.
 
Zdzisław Niesiołowski
Niesiołowski Zdzisław (1898-1920) porucznik ułanów w krwawej bitwie pod Komarowem w 1920 r., gdzie poniósł bohaterską śmierć. Kw. XVII.
 
Rufin Piotrowski
Piotrowski Rufin (1806-1872) powstaniec listopadowy, emisariusz na Ukrainie, autor słynnej ucieczki z zesłania na Sybirze, którą opisał w głośnych "Pamiętnikach z Sybiru". Kw. V.
 
Aniela, Józef Pisz

Pisz Aniela (1860-1934) żona Józefa, redaktorka i dziennikarka "Pogoni". Po śmierci męża wydawała nadal tygodnik. Autorka m.in. pierwszej monografii Starego Cmentarza w Tarnowie (w maszynopisie). Kw. XX.

Pisz Józef (1845-1907) drukarz, księgarz, wydawca, dziennikarz. Wydawca i właściciel tygodnika "Pogoń" ukazującego się w Tarnowie nieprzerwanie w l. 1881-1914. Kw. XX.

 
Karol Polityński

Polityński Karol (1804-1876) powstaniec listopadowy i styczniowy. Wiceburmistrz Tarnowa. Kw. XIV.

Polityński Karol jun. (1841-1887) architekt miasta Tarnowa, projektował wiele budynków użyteczności publicznej w Tarnowie, m.in. Kasę Oszczędności. Kw. XIV.

 
Ignacy Przybyłkiewicz
Przybyłkiewicz Ignacy (1846-1898) zwany tarnowskim dr Jordanem. Organizator gniazda Sokola w Tarnowie (1883), propagator tężyzny fizycznej młodzieży tarnowskiej, organizator koloni letnich, sokolich sekcji sportowych: cyklistów, łyżwiarstwa, szermierki, gimnastyki szwedzkiej, strzelectwa. Stworzył grunt pod przyszłe drużyny sokole i strzeleckie, z których rekrutowali się tarnowscy legioniści w 1914 r. Kw. X.
 
Alojzy Pukalski
Pukalski Alojzy (1798-1885) biskup tarnowski w l. 1851-1885). Brał udział w I Soborze Watykańskim. Pas II.
 
Anna Maria Radziłłowa
Radziwiłłowa Anna Maria (1730-1795) z Lubomirskich, żona księcia Karola Radziwiłła "Panie Kochanku", muza poetów, bohaterka wielu romansów, bywalczyni na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego, ambasador konfederacji barskiej w Paryżu, w literaturze nazywana "księżną miecznikową", bohaterka słynnego w XIX w. romansu "Paweł i Wirginia" autorstwa swego kochanka de Saint Pierre. Według niepotwierdzonych plotek miała być matka Józefa Sułkowskiego "oficera największych nadziei". Pas II.
 
Stanisław Rottinger
Stanisław i Antoni Rettingerowie.

Synowie Filipa i Ewy. Filip Rettinger, żydowski krawiec z Dębicy, 27 listopada 1827 r. w katedrze tarnowskiej poddał się konwersji, przyjmując wraz z żoną, pięcioma synami: Stanisławem (13 lat), Teodorem (11 lat), Leopoldem (9 lat), Karolem (7 lat), Antonim (4 lata), Jakubem (2 lata), chrzest w religii rzymsko-katolickiej.

Stanisław Rettinger (1814-1854), podobnie jak ojciec, był krawcem w Tarnowie. Z małżeństwa z Maria Lisowską miał m.in. syna Stanisława Józefa (1848-1897). Stanisław Józef jako gimnazjalista wziął udział w powstaniu styczniowym. Jego wychowaniem po śmierci ojca zajął się stryj Antoni. Po powstaniu Stanisław Józef ukończył gimnazjum w Krakowie, a następnie prawo. Z czasem został wybitnym krakowskim adwokatem, radnym m. Krakowa. Był ojcem Józefa Hieronima Rettingera, doradcy Władysława Sikorskiego, dyplomaty, cichociemnego, wpływowego europejskiego polityka, na emigracji w Londynie.

Antoni Rettinger (1823-1879), młodszy brat Stanisława, był kominiarzem, z czasem przełożonym cechu kominiarzy w Tarnowie. Radny miasta Tarnowa w okresie przedautonomicznym i w okresie autonomii. Po śmierci brata Stanisława w 1854 r. zajął się wychowaniem bratanka Stanisława Józefa.

Najpoważniejsze źródła dotyczące Józefa Hieronima Rettingera (1888-1960) lub jego ojca Stanisława Józefa podają, że rodzina wywodziła się z kolonistów niemieckich, przybyłych do Polski w XVII w. Żadne źródło, w tym Polski Słownik Biograficzny, nie podaje o żydowskich korzeniach Rettingerów (Röttingerów), których pierwszym tarnowskim przedstawicielem był Filip Rettinger.

Źródła: Archiwum Parafii Katedralnej w Tarnowie, Liber natorum Tarnów-Śródmieście t. III, s. 57-58.

 
Witold Rogoyski
Rogoyski Witold (1841-1916) w randze majora w powstaniu styczniowym. Burmistrz Tarnowa w l. 1884-1906, jeden z najwybitniejszych w historii miasta. Pas II.
 
Bonawentura Rydel
Rydel Bonawentura (1789-1854) szwoleżer u Napoleona. Dziadek Lucjana Rydla (Pana Młodego z "Wesela" S. Wyspiańskiego). Kw. XVII.
 
Sanguszkowie

Kaplica Książąt Sanguszków rodowa kaplica właścicieli Tarnowa. Wybudowana w l. 1869-1870 wg projektu arch. Michała Zajączkowskiego, neoromańska. W krypcie grobowej pochowani są m.in.

Władysław Hieronim Sanguszko (Antoniny na Wołyniu 1803 - Cannes 1870) powstaniec styczniowy, poseł na Sejm Stanowy, Sejm Krajowy, członek austriackiej Izby Panów, znawca i miłośnik koni, założył wspaniałą hodowlę arabów w Gumniskach i Klikowej. Członek wielu towarzystw galicyjskich, filantrop;

Izabela z Lubomirskich Sanguszkowa (1808-1890) żona wyżej wspomnianego, córka Henryka Lubomirskiego ordynata przeworskiego. Wielkiej urody i pobożności. Znana z działalności dobroczynnej w Tarnowie, dzięki niej powstała ochronka dla sierot po ofiarach rabacji tarnowskiej w 1846 r. Z małżeństwa z Władysławem pięcioro dzieci: Jadwiga (ur. 1830) zamężna za Adamem Sapiehą z Krasiczyna, Roman Damian (1832-1917), Paweł Roman (1834-1876), Helena (1836-1891), Eustachy (1842-1903). Wszyscy oni spoczywają w grobowcu rodzinnym, za wyjątkiem Eustachego, który został pochowany w podziemiach katedry tarnowskiej.

W krypcie pochowana jest ponadto: Konstancja Sanguszkowa (1864-1946) ostania pani na Gumniskach. Z Zamojskich, córka Stanisława z Podzamcza i Róży z Potockich. Żona Eustachego Sanguszki. Postać wielce religijna i pobożna. Wielka filantropka i oddana pracy dobroczynnej. W 1901 r. urodziła Romana, jedynego syna tego małżeństwa. Zmarła w 1946 r. będąc rezydentką Kurii Biskupiej.

W grobowcu także Wanda Krynicka-Sanguszko (1894-1937) żona Romana ostatniego właściciela Gumnisk i hrabstwa tarnowskiego. Z domu Turzańska. W 1920 r. poślubiła inż. Tadeusza Krynickiego. Głośny romans pięknej Wandy z księciem zakończył się rozwodem Krynickich i małżeństwem Romana z Wandą zawartym mimo sprzeciwu księżnej Konstancji w Londynie w 1936 r. Tam urodziła w 1937 r. syna Piotra (zm. 1989), wkrótce po porodzie zmarła 17 XII 1937 r.

 
Helena Sipierzanka
Sipierzanka Helena (1865-1907) śpiewaczka operowa i operetkowa, pierwsza primadonna tarnowska. Absolwentka wiedeńskiej szkoły śpiewu. Niezapomniana w Tarnowie jako "Halka". Kw. II.
 
Józef Starkel
Starkel Józef Cyryl (1807-1875) lekarz miejski w Tarnowie, działacz społeczny, naukowiec, założyciel Towarzystwa Lekarskiego w Tarnowie, ofiarny lekarz w powstaniu styczniowym. Kw. VI.
 
Tadeusz Szantroch
Szantroch Tadeusz 1888-1942) poeta, pedagog, w l. Międzywojennych współredaktor pisma "Czartak". Zginął w Auschwitz. Kw. XX.
 
Jan Szczepanik
Szczepanik Jan (1872-1926) genialny samouk wynalazca, odkrywca, zwany "polskim Edisonem". Jego odkrycia w dziedzinie tkactwa, fotografii barwnej, filmu, przekazu na odległość i wiele innych były prekursorskie w Europie i na świecie. Pas II.
 
Czesław Szymiczek
Szymiczek Czesław (1861-1942) pułkownik armii austriackiej, generał WP w II Rzeczypospolitej. Kw. I.
 
Tadeusz Tertil
Tertil Tadeusz (1864-1925) dr praw, adwokat, poseł do Rady Państwa w Wiedniu, burmistrz Tarnowa w l. 1907-1923, autor "cudu gospodarczego Tarnowa" w okresie przed I wojną światową. Uważany za najwybitniejszego burmistrza w dziejach miasta. Kw. XX.
 
Karol Trochanowski
Trochanowski Karol (1854-1929) chemik, balneolog, pedagog. Dyrektor Wyższej Szkoły Realnej w Tarnowie (III LO) w l. 1902-1924. Odkrywca wielu źródeł mineralnych m.in. w Wysowej, Iwoniczu, Krościenku. Jeden z inicjatorów budowy wodociągu w Tarnowie (1910). Kw. III.
 
Pelagia Tyssowska
Tyssowska Pelagia (1790-1879) matka Jana Józefa Tyssowskiego, dyktatora powstania krakowskiego z 1846 r. Kw. XIV.
 
Marian Wodziński
Wodziński Marian (1911-1986) doktor medycyny, lekarz patomorfolog, żołnierz ZWZ i AK. Z ramienia Międzynarodowego Czerwonego Krzyża jako jedyny Polak pracował w 1943 r. przy ekshumacji zwłok oficerów polskich w Katyniu. Po II wojnie na emigracji w Anglii. Jego relacje z Katynia są cytowane przez najpoważniejsze źródła historyczne. Kw. I.
 
Roman Zahaczeewski
Zahaczewski Roman (1921-1998) żołnierz września, członek ZWZ i AK. Wybitny specjalista z zakresu termodynamiki, ekspert z zakresu górnictwa, autor wielu patentów i prac naukowych, ekspert ONZ, profesor m.in. na Politechnice Lubelskiej i w Głównym Instytucie Górnictwa w Katowicach. Kw. XII.
 
Józef Andrzej Zając
Zając Józef Andrzej (1866-1943) komendant Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Tarnowie. Organizował wyprawę tarnowskich strzelców do Legionów w 1914 r. Kw. X.
 
Zenon Zięba
Zięba Zenon (1915-1986) nauczyciel, działacz oświatowy i społeczny, matematyk w I LO im. K. Brodzińskiego. Działacz PTTK. Kw. XIV.
 
 
Copyright ©2007 www.starycmentarz.pl
Wszelkie prawa zastrzeżone